محمد ابراهيم سبزوارى
8
شرح گلشن راز ( فارسى )
شيخ محمود شبسترى است كه گلشن رازش يكى از زيباترين منظومات فارسى مشتمل بر دقايق عرفان است . شيخ محمود شبسترى اضافه بر تبحر در علوم رسمى و احاطهى كامل بر عقايد و آراى صوفيه در علم عرفان يعنى تصوف علمى كه به دست شاگردان شيخ محيى الدين ابن عربى رواج يافت ، بسيار مطلع و آگاه بوده ، و در تأويل آيات و تشريح حقايق تصوف هم به زبان علم و هم به زبان احساس مهارت بسيار داشته است » . غنى در پاورقى همان صفحه مىافزايد : « دو رساله به نثر از شيخ محمود شبسترى باقى مانده : يكى به نام حق اليقين و ديگرى به نام مرآة المحققين ، كه هر دو در سنهى هزار و سيصد و هجده قمرى در طهران به اهتمام مرحوم حاج نجم الدوله در ضمن مجموعهاى به نام عوارف المعارف به طبع رسيده است . كتاب حق اليقين فى معرفة رب العالمين ، مشتمل است بر هشت باب كه در طى آن از مسائل مبدا و معاد ، و وحدت و كثرت ، و تعينات ، و جبر و قدر ، و سلوك و فنا و بقا بحث كرده است . اين كتاب با همهى اختصارى كه دارد جامع رئوس مسائل عرفانى است . كتاب مرات المحققين چنان كه خود او در مقدمه مىگويد : ببايد دانست كه اين مختصرى است در بيان معرفت نفس و علم خداشناسى و دانستن بقاى حق تعالى بهواسطهى دانستن صنايع و بدايع و عجايب و غرايب قدرت او در عالم آفاق و انفس . ولى شاهكار شيخ شبسترى كه نام او را مخلد ساخته همان گلشن راز است كه يكى از شيواترين آثار نظمى صوفيه است » . « 1 » گلشن راز همواره مورد توجه بوده و به زبانهاى ديگر نيز ترجمه شده است .
--> ( 1 ) . دكتر قاسم غنى ، بحث در آثار و افكار و احوال حافظ ، انتشارات زوار ، 1356 ، ص 630 .